Με αφορμή την ματαίωση της εκδήλωσης για τις φωτογραφίες των 200 στην Καισαριανή έγραψε η Ξένια Κουναλάκη ένα σχόλιο στην εφημερίδα “Η Καθημερινή”:

Μπορεί ένα γερμανικό ίδρυμα να οργανώσει συζήτηση για το παρελθόν στην Καισαριανή; Ή αυτό θα ήταν «δεύτερη εκτέλεση με συμφιλιωτικά πυρά»; Η ματαίωση της εκδήλωσης του Ιδρύματος Friedrich Ebert αναζωπύρωσε τη συζήτηση

Η ματαιωθείσα εκδήλωση του Ιδρύματος Friedrich Ebert με θέμα «Η Καισαριανή και οι φωτογραφίες των 200: από τις φωτογραφίες των θυτών σε εθνικό μνημείο» ήταν προγραμματισμένη για την Πέμπτη, με ομιλητές τους ιστορικούς Ιάσονα Χανδρινό και Βάλεντιν Σνάιντερ. Την προηγούμενη ημέρα πραγματοποιήθηκε συζήτηση με τους ίδιους ομιλητές υπό την αιγίδα των Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας, χωρίς όμως να υπάρξουν αντιδράσεις.

Την περασμένη Πέμπτη επρόκειτο να συντονίσω μια εκδήλωση με θέμα «Η Καισαριανή και οι φωτογραφίες των 200: από τις φωτογραφίες των θυτών σε εθνικό μνημείο», που ανέλαβε να διοργανώσει το γερμανικό ίδρυμα Φρίντριχ Εμπερτ (FES) με ομιλητές δύο ιστορικούς, τον Ιάσονα Χανδρινό και τον Βάλεντιν Σνάιντερ. «Πώς συμβάλλει το εύρημα των φωτογραφιών σε μία νέα προσέγγιση της γερμανικής κατοχής στην Ελλάδα; Και τι σημαίνουν οι εικόνες για τις ελληνογερμανικές σχέσεις και την προσπάθεια διαμόρφωσης μιας κοινής κουλτούρας μνήμης;», ήταν μερικά από τα ερωτήματα που αναμενόταν να απαντήσουν οι ομιλητές, τροφοδοτώντας και συζήτηση με το κοινό.

Επειτα από τα επικριτικά δημοσιεύματα, που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν απειλητικά, οι διοργανωτές αποφάσισαν να ματαιώσουν την εκδήλωση. Το ενδιαφέρον είναι ότι ακριβώς την προηγούμενη ημέρα πραγματοποιήθηκε ανοιχτή συζήτηση με το ίδιο θέμα και τους ίδιους ομιλητές υπό την αιγίδα των Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας, χωρίς να υπάρξουν ανάλογες αντιδράσεις. Υπάρχει τελικά μονοπώλιο στην ιστορική μνήμη; Υπάρχουν φορείς που δικαιούνται και άλλοι που δεν δικαιούνται να διοργανώνουν τέτοιου είδους συζητήσεις;

H Ρεγκίνε Σούμπερτ, διευθύντρια του FES στην Αθήνα, είναι κατηγορηματική: «Κάναμε μια πρόταση για διάλογο. Είναι θεμιτό να μην την αποδεχθεί κάποιος. Είναι θεμιτό, και μάλιστα επιθυμητό, να την αποδεχθεί κάποιος και να εκφράσει ανοιχτά και ελεύθερα μια κριτική άποψη. Ωστόσο, σε καμία περίπτωση δεν είναι αποδεκτό να εμποδίζει άλλους να κάνουν διάλογο ή να εμποδίζει άλλους να αποδεχθούν μια πρόταση για διάλογο. Αυτό αντίκειται σε κάθε δημοκρατική αρχή και πρακτική».

Το εξέλαβα ως απειλή – «Οταν κάποιος λέει ότι “είναι καθήκον μας να μην πραγματοποιηθεί αυτή η εκδήλωση”, το εκλαμβάνω ως απειλή. Πιστεύω κι εγώ ότι μάλλον δεν θα γινόταν τίποτα, αλλά και μόνο μια μικρή πιθανότητα να υπάρχει, δεν μπορούμε να το διακινδυνεύσουμε», λέει η Ρεγκίνε Σούμπερτ, διευθύντρια του Ιδρύματος στην Αθήνα.

Μήπως η επίκληση λόγων ασφαλείας είναι υπερβολική ή προσχηματική; «Δεν είμαι πολύ καιρό σ’ αυτή τη χώρα, αλλά όταν κάποιος λέει ότι “είναι καθήκον μας να μην πραγματοποιηθεί αυτή η εκδήλωση”, το εκλαμβάνω ως απειλή. Με αυτή τη διατύπωση, τίποτα δεν αποκλείεται. Ως υπεύθυνη της εκδήλωσης έπρεπε να πάρω αποφάσεις όταν δεν μπορούμε να εγγυηθούμε την ασφάλεια των συμμετεχόντων. Πιστεύω κι εγώ ότι μάλλον δεν θα γινόταν τίποτα, αλλά και μόνο μια μικρή πιθανότητα να υπάρχει, δεν μπορούμε να το διακινδυνεύσουμε», λέει στην «Κ».

Γιατί ματαιώθηκε

«Eίστε ικανοποιημένος που ματαιώθηκε η συζήτηση;», ρωτώ τον συντάκτη του επίμαχου δημοσιεύματος στο Documento Θανάση Πετράκο, πρώην βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ. «Αν την εκδήλωση τη ματαίωσαν γιατί κατάλαβαν ότι αυτό που πήγαν να κάνουν είναι ιεροσυλία, θα ήμουν χαρούμενος. Αν όμως την εκδήλωση τη ματαίωσαν επειδή φοβήθηκαν ότι θα υπάρξουν αντιδράσεις και επεισόδια, τότε δεν είμαι καθόλου χαρούμενος, διότι εξ ιδίων κρίνουν τα αλλότρια. Αυτό δείχνει ότι δεν έχουν συνειδητοποιήσει και μάλλον δεν θέλουν να συνειδητοποιήσουν, για να είμαι ακριβής, ότι αυτό που πήγαν να κάνουν είναι απαράδεκτο. Και δη την παραμονή της Πρωτομαγιάς, της επετείου της εκτέλεσης των 200».

Oταν τον ρωτώ αν σκόπευε να έρθει στην εκδήλωση, γελάει: «Τι με ρωτάς τώρα;». «Εγώ πάντως θα σας έδινα τον λόγο να πείτε τις απόψεις σας», τον διαβεβαιώνω. Επιμένει: «Πρέπει να υπάρξει έμπρακτη αναγνώριση από το γερμανικό κράτος των καταστροφών που προξένησε στους Ελληνες, στον ελληνικό λαό και στην ελληνική επικράτεια. Η μη αναγνώριση αυτών δείχνει ότι δεν υπάρχει πεδίο συζήτησης».

Μιλούν εκ του ασφαλούς – «Οι Γερμανοί δεν έχουν την πολυτέλεια να… αναστοχάζονται εκ του ασφαλούς τα εγκλήματά τους, στον βαθμό, μάλιστα, που στην περίπτωση της Ελλάδας αρνούνται να εκπληρώσουν και το υλικό τους χρέος», λέει ο δημοσιογράφος Γιώργος Χαρβαλιάς, ο οποίος πάντως αντιτίθεται σε κάθε μορφή λογοκρισίας.

Οι επικρίσεις δεν προήλθαν μόνο από την Αριστερά, αλλά και από τη συντηρητική εφημερίδα «Δημοκρατία». «Οσοι αντιδρούν θεωρούν πώς επιχειρείται στοχευμένα αναψηλάφηση της ιστορίας στην κατεύθυνση άμβλυνσης των εντυπώσεων από τη γερμανική κατοχή μέσω αβάσιμων συμψηφισμών και στερεοτύπων (“δεν σκότωναν οι Γερμανοί, σκότωναν οι Ταγματασφαλίτες”, “οι μαζικές εκτελέσεις ήταν στρατιωτικά αντίποινα” κ.λπ.). Αυτός ο ιδιότυπος ρεβιζιονισμός “προικοδοτείται” δυστυχώς και από επίσημους γερμανικούς φορείς. Υπό αυτήν την έννοια έχει βάση το επιχείρημα ότι οι Γερμανοί δεν έχουν την πολυτέλεια να… αναστοχάζονται εκ του ασφαλούς τα εγκλήματά τους, στον βαθμό, μάλιστα, που στην περίπτωση της Ελλάδας αρνούνται να εκπληρώσουν και το υλικό τους χρέος (αποζημιώσεις)», λέει στην «Κ» ο δημοσιογράφος και συγγραφέας του βιβλίου «Γιαβόλ» (εκδ. Πεδίο, 2023) Γιώργος Χαρβαλιάς, ο οποίος αντιτίθεται, πάντως, σε κάθε μορφή λογοκρισίας.

«Στου κρεμασμένου το σπίτι δεν μιλάνε για σκοινί. Δεν ξέρω αν αυτή η ελληνική παροιμία έχει αντίστοιχη στα γερμανικά. Πάντως, είτε στη μία γλώσσα είτε στην άλλη, θα έπρεπε να την ξέρουν ο Γερμανός πρεσβευτής και τα γερμανικά πολιτισμικά ιδρύματα, πριν οργανώσουν, και στη συνέχεια ακυρώσουν ύστερα από διαμαρτυρίες, εκδηλώσεις για τις φωτογραφίες των εκτελεσμένων του 1944 στην Καισαριανή», αναφέρει στο Facebook ο ιστορικός Αντώνης Λιάκος, ο οποίος κάνει λόγο για «δεύτερη εκτέλεση, με συμφιλιωτικά πυρά που ξεδοντιάζουν τη μνήμη από τη δίκαιη οργή της».

Συγγνώμη και αποζημίωση

Αν και διαφωνεί με τον συνάδελφό του, ο ιστορικός Χάγκεν Φλάισερ δεν εκπλήσσεται με τις αντιδράσεις. Τις περίμενε και τις φοβόταν γιατί όποτε εμπλέκονται επίσημοι γερμανικοί φορείς, δίνεται το έναυσμα στους γνωστούς καταγγέλλοντες να επαναλαμβάνουν τις ίδιες εκφράσεις: «δεύτερη εκτέλεση, ιεροσυλία». Κατά την επίσκεψη του Γερμανού προέδρου Ρίχαρντ φον Βάιτσεκερ, όταν κυκλοφόρησε ότι θα επισκεφθεί το Σκοπευτήριο το 1987 έλεγαν ότι θα βγουν από τους τάφους, θυμάται.

Αλλά και το 2014, όταν ο Γιόακιμ Γκάουκ έγινε ο πρώτος πρόεδρος που κατάφερε να ξεστομίσει τη δυσπρόφερτη λέξη «συγγνώμη» στους Λιγκιάδες, πάλι έλεγαν: «Καλή η συγγνώμη, αλλά να φέρουν οι Γερμανοί και κάνα φράγκο». «Και όχι μόνο κάνα φράγκο, 300 δισ. ευρώ», διευκρινίζει ο Φλάισερ. «Ισως αν ήταν το Ιδρυμα των Πρασίνων που είχε διοργανώσει την εκδήλωση να μην υπήρχαν αντιδράσεις, καθώς το κόμμα είχε υποστηρίξει το αίτημα για το κατοχικό δάνειο».

https://www.kathimerini.gr/society/564204661/poios-fovatai-oti-oi-germanoi-xanarchontai/

Ο Ronald Meinardus δημοσίευσε στις 13 Μαΐου 2026 στο protagon.gr ένα άρθρο του για την σωτηρία της Deutsche Welle{

Οι πολυάριθμες πολιτικές και διπλωματικές παρεμβάσεις, καθώς και μια εν μέρει συντονισμένη δημόσια εκστρατεία κατά του «λουκέτου», αρχίζουν να παράγουν τα πρώτα αποτελέσματα. Επισήμως δεν έχει επιβεβαιωθεί τίποτε, ωστόσο από διαφορετικές πλευρές διαρρέει ότι η τελευταία λέξη για το μέλλον του προγράμματος δεν έχει ακόμη ειπωθεί

Πριν από κάτι περισσότερο από μία εβδομάδα, ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ επισκέφθηκε την Αθήνα. Ηταν η πρώτη επίσημη επίσκεψη γερμανού υπουργού στην Ελλάδα μετά την ανάληψη της εξουσίας από την κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς, πριν από ακριβώς έναν χρόνο. Και μόνο αυτό το γεγονός θα μπορούσε να εκληφθεί ως ένδειξη ότι σε αυτή τη γεωπολιτικά ταραχώδη περίοδο η Ελλάδα δεν βρίσκεται στην κορυφή των προτεραιοτήτων του Βερολίνου. Ωστόσο στους διπλωματικούς κύκλους επικρατεί ικανοποίηση για τα αποτελέσματα της επίσκεψης: στα μεγάλα ζητήματα –όπως επισημαίνεται από γερμανικής πλευράς– Αθήνα και Βερολίνο κινούνται στην ίδια γραμμή, είτε πρόκειται για το Ουκρανικό είτε για τον πόλεμο στο Ιράν είτε για την κατάσταση στα Βαλκάνια. Ο Γιόχαν Βάντεφουλ είχε μεταβεί επίσης στην Ελλάδα με εντολή να προωθήσει τα συμφέροντα της γερμανικής αμυντικής βιομηχανίας, τα οποία το τελευταίο διάστημα έχουν χάσει έδαφος στην ελληνική αγορά. Στόχος είναι «η σημαντική διεύρυνση της αμυντικής συνεργασίας με την Ελλάδα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός. Ωστόσο στις συνομιλίες του με τον έλληνα υπουργό Εξωτερικών δεν κυριάρχησαν μόνο τα ζητήματα των αρμάτων μάχης, των υποβρυχίων και των συνεπειών των γεωστρατηγικών ανακατατάξεων. Το ότι δεν παραγκωνίστηκε η τύχη μιας κατεξοχήν πολιτισμικής συνεργασίας, η οποία εδώ και δεκαετίες λειτουργεί ως γέφυρα αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ Γερμανίας και Ελλάδας, οφείλεται στην παρέμβαση του Γιώργου Γεραπετρίτη. Στην κοινή συνέντευξη Τύπου, ο έλληνας οικοδεσπότης δεν αναφέρθηκε ρητά στο ελληνικό πρόγραμμα της Deutsche Welle. Ωστόσο στους παριστάμενους δημοσιογράφους έγινε αμέσως σαφές ότι με διπλωματική και έμμεση διατύπωση ασκούσε κριτική στην επικείμενη διακοπή του ελληνόφωνου προγράμματος του γερμανικού δημόσιου διεθνούς ραδιοτηλεοπτικού φορέα, ζητώντας παράλληλα τη διατήρησή του: «Πρέπει να παραμείνουν ανοιχτοί οι δίαυλοι ενημέρωσης που για δεκαετίες είχαν δημιουργήσει ένα πλαίσιο όχι απλώς ενημέρωσης, αλλά και αμοιβαίας κατανόησης, και δεν είχαν κλείσει ούτε κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής δικτατορίας στην Ελλάδα», ήταν η έκκληση του υπουργού. Ο γερμανός υπουργός δεν μπορούσε να αποφύγει να τοποθετηθεί στην Αθήνα για το ζήτημα που από τα μέσα Φεβρουαρίου ρίχνει σκιά στις κατά τ’ άλλα σε μεγάλο βαθμό αδιατάρακτες ελληνογερμανικές σχέσεις. Οπως δήλωσε ο Βάντεφουλ, λυπάται για την απόφαση, διευκρίνισε ωστόσο στη συνέχεια ότι το υπουργείο του δεν διαθέτει την αρμοδιότητα να παρέμβει στην αυτονομία του ραδιοτηλεοπτικού φορέα. Τυπικά ο Βάντεφουλ έχει δίκιο. Ομως το ζήτημα του ελληνικού προγράμματος έχει πλέον αποκτήσει πολιτική και διπλωματική διάσταση, η οποία αγγίζει τα συμφέροντα της γερμανικής εξωτερικής πολιτικής. Το επεισόδιο στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών καταδεικνύει ότι η ξαφνική ανακοίνωση της διακοπής του ελληνικού προγράμματος στα μέσα Φεβρουαρίου εξακολουθεί να βρίσκεται στην ατζέντα των διμερών σχέσεων. Και κάτι ακόμη έγινε σαφές: κυρίως η ελληνική πλευρά –και συγκεκριμένα το ελληνικό κράτος– δεν είναι διατεθειμένη να αφήσει την υπόθεση να περάσει χωρίς συνέχεια. Στο μεταξύ πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι οι πολυάριθμες πολιτικές και διπλωματικές παρεμβάσεις, καθώς και μια εν μέρει συντονισμένη δημόσια εκστρατεία κατά του «λουκέτου», αρχίζουν να παράγουν τα πρώτα αποτελέσματα. Επισήμως δεν έχει επιβεβαιωθεί τίποτε, ωστόσο από διαφορετικές πλευρές διαρρέει ότι η τελευταία λέξη για το μέλλον του προγράμματος δεν έχει ακόμη ειπωθεί. Για «μια αχτίδα ελπίδας» κάνουν λόγο μέλη της ελληνικής σύνταξης, που επηρεάζεται άμεσα από τις εξελίξεις. Από ανώτερα κλιμάκια της Deutsche Welle στη Βόνη διαμηνύεται ότι θα καταβληθεί προσπάθεια «να σωθεί κάτι». Αλλά και ο υπουργός Επικρατείας για θέματα Πολιτισμού και ΜΜΕ, Βόλφραμ Βάιμερ, ο οποίος διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία λήψης πολιτικών αποφάσεων, φέρεται να άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας «επανεξέτασης της απόφασης», εφόσον αυτό καταστεί αναγκαίο. Πάνω απ’ όλα κυριαρχεί η αίσθηση ότι οι υπεύθυνοι υποτίμησαν την πολιτική βαρύτητα των ενεργειών τους και δεν ανέμεναν την ένταση των αντιδράσεων. Το τελευταίο διάστημα, κορυφαία γερμανικά μέσα ενημέρωσης ασχολήθηκαν εκτενώς με την υπόθεση του ελληνικού προγράμματος, μεταξύ αυτών η Frankfurter Allgemeine Zeitung και η εβδομαδιαία εφημερίδα DieZeit· και τα δύο έντυπα παρακολουθούνται με ιδιαίτερη προσοχή στους πολιτικούς κύκλους. Είχε προηγηθεί η προσπάθεια να προκληθεί, μέσω αναφοράς προς τη γερμανική Βουλή –δηλαδή μέσω μιας διαδικασίας άμεσης δημοκρατικής συμμετοχής– συζήτηση της απόφασης στις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές, προκαλώντας αισθητή εντύπωση. Παρότι η πρωτοβουλία απείχε σημαντικά από τον απαιτούμενο αριθμό υπογραφών, ο Μάριαν Βεντ, εκ των πρωτεργατών της πρωτοβουλίας και επικεφαλής του Ιδρύματος Κόνραντ Αντενάουερ, ο οποίος έχει πλέον επιστρέψει από την Αθήνα στη Γερμανία, αποτιμά θετικά το εγχείρημα. Η αναφορά και η παράλληλη δημόσια εκστρατεία αποτέλεσαν, όπως δήλωσε, «σημαντικό στοιχείο της προσπάθειας για τη διατήρηση του προγράμματος». Για τον λόγο αυτόν ο επικεφαλής του Ιδρύματος, ο οποίος διαθέτει ισχυρές διασυνδέσεις στους κυβερνητικούς κύκλους, εμφανίζεται «συγκρατημένα αισιόδοξος ότι θα βρεθεί μια αποδεκτή λύση για τη διατήρηση του προγράμματος». Το πώς θα μπορούσε να διαμορφωθεί μια τέτοια λύση παραμένει προς το παρόν απολύτως ασαφές και μέχρι σήμερα δεν αποτελεί αντικείμενο συγκεκριμένων διαπραγματεύσεων. Παρότι κορυφαία στελέχη της DeutscheWelle παραδέχονται κατ’ ιδίαν ότι η δραστική απόφαση για το κλείσιμο του προγράμματος υπήρξε λανθασμένη, καμία πλευρά δεν είναι διατεθειμένη να το αναγνωρίσει δημόσια. «Η πρόκληση τώρα είναι να βρεθεί μια διέξοδος χωρίς καμία πλευρά να χάσει το καλό της πρόσωπο», λέει άνθρωπος εκ των έσω της Deutsche Welle. Μετά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου τον Απρίλιο, όπου το ζήτημα τέθηκε επί τάπητος χωρίς όμως, απ’ όσο είναι γνωστό, να ληφθεί κάποια απόφαση, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στον Σεπτέμβριο. Τότε, σύμφωνα με πληροφορίες από διάφορες πλευρές, αναμένεται να ληφθούν οι καθοριστικές αποφάσεις. Οι υποστηρικτές του προγράμματος σκοπεύουν στο μεταξύ να συνεχίσουν την κινητοποίησή τους κατά του κλεισίματος. Η Eνωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ) έχει στηρίξει ενεργά την εκστρατεία ήδη από την πρώτη στιγμή και πλέον συγκεντρώνει υπογραφές για ανοιχτή επιστολή προς τον υπουργό Επικρατείας Βόλφραμ Βάιμερ. Από καλά πληροφορημένες πηγές στο Βερολίνο αναφέρεται ότι οι πρέσβεις της Ελλάδας και της Κύπρου σχεδιάζουν περαιτέρω διπλωματικές πρωτοβουλίες για το ζήτημα. Είναι γνωστό ότι οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών είχαν προβεί τον Μάρτιο σε συντονισμένο διάβημα προς τον γερμανό ομόλογό τους. Είχαν προηγηθεί δημόσιες δηλώσεις δυσαρέσκειας από τους προέδρους των Κοινοβουλίων Ελλάδας και Κύπρου. Η σχεδιαζόμενη διακοπή του προγράμματος συνιστά «υποβιβασμό μιας επίσημης γλώσσας δύο κρατών-μελών της ΕΕ, της Ελλάδας και της Κύπρου», δήλωσε στα τέλη Μαρτίου ο Νικήτας Κακλαμάνης, Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων και, βάσει του πρωτοκόλλου, τρίτος τη τάξει πολιτειακός παράγοντας της χώρας. Οι αντιδράσεις στη σχεδιαζόμενη διακοπή του ιστορικού προγράμματος αποκαλύπτουν μια βαθιά ασυμμετρία στις αντιλήψεις και τις προτεραιότητες των δύο πλευρών. Ενώ η γερμανική πλευρά αντιμετωπίζει την υπόθεση ως μέρος μιας δημοσιονομικής εξυγίανσης με στόχο την εξοικονόμηση πόρων ύψους περίπου 650.000 ευρώ ετησίως –τόσο κοστίζει το ελληνικό πρόγραμμα της Deutsche Welle στον γερμανό φορολογούμενο–, για την ελληνική πλευρά το διακύβευμα αφορά πρωτίστως την προστασία της γλώσσας. Η προστασία και η υπεράσπιση της ελληνικής γλώσσας αποτελούν στοιχείο κρατικής ευθύνης και εθνικής αποστολής, ακόμη και όταν –όπως στην περίπτωση της DeutscheWelle– ο φορέας βρίσκεται εκτός του πεδίου άμεσης αρμοδιότητάς της. Ο δρ Ρόναλντ Μάιναρντους είναι κύριος ερευνητής στο Ελληνικό Ιδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) και διετέλεσε επικεφαλής της ελληνικής υπηρεσίας της Deutsche Welle από το 1993 έως το 1996.

Σώζεται το ελληνικό πρόγραμμα της Deutsche Welle;

Με μεγάλη συμμετοχή ολοκληρώθηκαν οι αρχαιρεσίες του Συλλόγου της 22ας Απριλίου 2026. Πολύς κόσμος, πολύ περισσότερος από όλες τις προηγούμενες εκλογές, συγκεντρώθηκε στην Aula να ψηφίσει. Καταμετρήθηκαν 317 ψηφοδέλτια και αποκαλύφθηκε κάτι, που αιωρείτο στην ατμόσφαιρα εδώ και ένα μήνα. Μία κίνηση με 7 υποψήφιους, που είχαν μοιράσει οδηγίες εν είδει “μυστικού ψηφοδελτίου”, που λειτούργησε ως “ωτοασπίδα” με σαφείς εντολές να μην ακουστεί τίποτε, από όλους όσοι μίλησαν εκ μέρους του απερχόμενου Διοικητικού Συμβουλίου.

Ο Κώστας Γαλάνης έκανε έναν απολογισμό παρουσιάζοντας την τροχιά ενός έργου 14 ετών, που ξεκίνησε το 2012, με την δημιουργία του site και του montags, με εκδηλώσεις, εκδόσεις βιβλίων και παρουσία στην ελληνο-γερμανική κοινότητα, πέρα από τα όρια ενός συλλόγου αποφοίτων.

Το γεγονός ότι άφησε ένα ταμείο με περισσότερα από 10.000 ευρώ, και 4.000 φίλους του “montags”, πρωτοφανή νούμερα στα χρονικά του ΣΑΓΣΑ, είτε γιατί συγκέντρωσε το ενδιαφέρον, θετικό και αρνητικό, όσων ήρθαν να ψηφίσουν, είτε γιατί ήταν ο μόνος τρόπος να επιβληθεί μέσω των social media η νέα τάξη πραγμάτων.

Η αλήθεια είναι ότι δεν ακούστηκε το τι πρεσβεύει αυτή η νέα τάξη, αφού ο αυτοαποκαλούμενος “επικεφαλής της κίνησης”, Μίκης Πολλάλης, μίλησε για φιλοζωία και ιστιοπλοΐα και οι υπόλοιποι για μία χαρτογράφηση των αποφοίτων μέσω μία ψηφιακής πλατφόρμας, όπου όλο το προηγούμενο έργο, των συμβουλίων της μεταπολεμικής Γερμανικής δεν υπήρχε πουθενά.

Σαν κερασάκι στην τούρτα ήρθε και η δήλωση του πρώην προέδρου του Συλλόγου, Μάκη Δριμαρόπουλου, που ζήτησε τον λόγο και προσπάθησε να ασκήσει κριτική για την μη διοργάνωση χορών και κοπής πίτας, συνοψίζοντας με συγκίνηση όλο το έργο του στην φράση: “φίλησα κατουρημένες ποδιές για να ανέβει το γραφείο του συλλόγου από τα υπόγεια στο ισόγειο του σχολείου“. Όντως αυτή ήταν η εικόνα των τελευταίων χρόνων, πριν από το 2012 και πέραν τούτου, τίποτε.

Ο Σύλλογος επί Παντελή Παντελούρη, αρκετά χρόνια πιο πριν, διοργάνωσε σπουδαίους χορούς με σκοπό να αναδείξει την παρουσία της μεταπολεμικής Γερμανικής, που ζητούσε φίλους 20 χρόνια μετά τον Πόλεμο και παράλληλα προσπαθούσε να δημιουργήσει έσοδα μέσα σε ένα περιβάλλον, που πάλευε να αναπτυχθεί σε μία Αθήνα, που ξεκινούσε να ξαναχτιστεί.

Στην εξέλιξή τους ωστόσο αυτοί οι χοροί, όπως όλοι γνωρίζαμε, οδήγησαν σε οικονομική ασφυξία τον σύλλογο με τον τελευταίο να έχει μάλιστα και μικρή συμμετοχή και παθητικό και βεβαίως το Sui Generis έκλεισε, αλλά ούτως η άλλως, ίσα που μάζευε τριάντα άτομα και μόλις έβγαζε τα έξοδά του.

Κάτι που επιμελώς αγνοήθηκε ήταν η πρώτη μεγάλη συνάντηση των αποφοίτων “DSA Ξαναβρισκόμαστε!” μια ιδέα του Κωνσταντίνου Αραβώση, που συγκέντρωσε 400 άτομα στο Πάρκο της Ελευθερίας και απετέλεσε προοίμιο για τις “Βραδιές Αποφοίτων”, μία πολύ επιτυχημένη κοπή πίτας σε ένα Χριστουγεννιάτικο Πάρτυ στο Gaspar και την κοσμοσυρροή στην εκδήλωση “Οι καθηγητές ξανάρχονται“. Ας είναι.

Το μήνυμα ήταν σαφές από την νέα ομάδα. Δεν θέλουμε το έργο των παλαιών. Επιλέγουμε αυτούς που θέλουμε, που ούτως ή άλλως δεν σχετίζονται με το έργο των παλαιότερων και σχηματίζουμε ένα μπλοκ από “7” δίχως να μένει χώρος για άλλη επιλογή. Κατεβαίνουμε να ψηφίσουμε αποκλείοντας εναλλακτικές. Ας μην ξεχνάμε ότι επί σχεδόν 40 χρόνια στις αρχαιρεσίες δεν υπήρχε παρά μόνο “μία παράταξη” με ανοικτή υποψηφιότητα για όποιον ήθελε να δηλώσει ενδιαφέρον.

Οι εκλογές αυτές προκηρύχθηκαν ακριβώς με τον ίδιο τρόπο και το ίδιο σκεπτικό. Παρουσιάστηκαν όλα τα βιογραφικά όπως εστάλησαν, όμως για πρώτη φορά υπήρξε “διχασμός” από την μία πλευρά. Και αυτό έγινε. Ο σύλλογος “διχοτομήθηκε” με κερκόπορτα κάποιες και κάποιους. Ο χρόνος θα δείξει ποιος έχει δίκιο.

Μία κουβέντα, που ατυχώς δεν ειπώθηκε από το απερχόμενο ΔΣ είναι ότι όταν το 2024 ψηφίσαμε το νέο “Καταστατικό” σε αντικατάσταση αυτού, που είχε προτείνει ο Πέτρος Πετρακόπουλος το 2021, μας διέφυγε να απαλείψουμε τον όρο, που έδινε το δικαίωμα να μετέχουν στα συμβούλια της ΓΣΑ τα μέλη των αποφοίτων της Γερμανικής Σχολής Θεσσαλονίκης. Το “έκτρωμα” του 2021, που ψηφίστηκε μέσα στην καταιγίδα της πανδημίας επέτρεπε στον Σύλλογο Γονέων, αλλά και στους απόφοιτους της Θεσσαλονίκης να μετέχουν στα ΔΣ της ΓΣΑ, επινόηση, που ακόμη δεν έχουμε αντιληφθεί σε τι αποσκοπούσε. Ίσως ο Πέτρος Πετρακόπουλος κάποτε να μας εξηγήσει.

Σε κάθε περίπτωση ο παλαιός τρόπος επικοινωνίας ολοκληρώθηκε.

Το “montags“, που γνωρίσατε και συμπλήρωσε 565 τεύχη σε 11 χρόνια, δεν θα ξανακυκλοφορήσει.

Καλή επιτυχία στους επόμενους.

Κώστας Γαλάνης

Με αφορμή τις Εκλογές της 22.4.2026 απευθύνομαι στους απόφοιτους, στους φίλους του Συλλόγου Αποφοίτων, που λαμβάνουν το “montags” ή που παρακολουθούν το site του Συλλόγου, αλλά και στους άλλους, που δεν έχουν ενημερωθεί ποτέ σωστά για το έργο μας.

Όταν πρωτο-ανακατώθηκα με τον σύλλογο το 2012, διαπίστωσα ότι δεν υπήρχε site και δεν υπήρχε κάποιο ενημερωτικό (έντυπο ή ηλεκτρονικό μέσο) με τα νέα του ΣΑΓΣΑ, γεγονός απαράδεκτο για αποφοίτους μιας Σχολής σαν την Γερμανική.

Αποφασίσαμε να κατασκευάσουμε ένα site και εγώ προσωπικά δαπάνησα μέσω της εταιρείας μου πολλά χρήματα τόσο για την κατασκευή, όσο και για την φιλοξενία και βεβαίως την ενημέρωσή του επί 14 χρόνια. Έτσι δημιουργήθηκε το www.montags.gr, που μέχρι σήμερα έχει κοστίσει τουλάχιστον 30.000 ευρώ σε μορφή δωρεάς με συντηρητικούς υπολογισμούς (κόστος hosting, συντήρησης επί 13 χρόνια) και άλλα τουλάχιστον 10,000 ευρώ πάλι σε μορφή δωρεάς (κόστος ανάπτυξης εφαρμογών και “montags”), δίχως να υπολογίζεται η εθελοντική έρευνα, η καθημερινή ενημέρωση και η έκδοση του montags.

Το site εξελίχθηκε έπειτα από ανακατασκευή σε κάτι πιο σύγχρονο με δυνατότητα να εμφανίζεται και προσαρμοσμένο στο κινητό.

Από το 2015 ξεκίνησε και η αποστολή του montags, του εβδομαδιαίου newsletter του συλλόγου με 13-15 άρθρα κάθε εβδομάδα, δηλαδή 800 περίπου άρθρα τον χρόνο, που βεβαίως αποθηκεύονται και στο site. Έτσι το site σήμερα φιλοξενεί 10.000 άρθρα και περίπου 10.000 φωτογραφίες.

Το montags απέκτησε τέτοια φήμη ανάμεσα στις Γερμανικές Σχολές του εξωτερικού, που στο Παγκόσμιο Συνέδριο των Γερμανικών Σχολών του Βερολίνου προτάθηκε ως ιδέα να υιοθετηθεί από όλες τις Σχολές, και βέβαια δεν υπάρχει τέτοιο “εργαλείο” σε καμία σχολή της Ελλάδας.

Όλα αυτά τα χρόνια, πολλοί και πολλές από εσάς γνωρίζετε διότι ήρθατε στην Aula, ότι διοργανώσαμε ιστορικές εκδηλώσεις, όπως “Οι Απόφοιτοι του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου”, “…στα χρόνια της Δικτατορίας”, “τα χρόνια στην Μετσόβου”, “120+1 χρόνια”.

Καλέσαμε στην Aula προσωπικότητες, αποφοίτους και μη, και μίλησαν σε εκδηλώσεις όπως “ο Μανώλης Γλέζος στην Aula”, “die Krise in Griechenland”, “Εθελοντισμός” κ.α., όπου παρελάσανε ο Μανώλης Γλέζος, η Έβη Τουλούπα, η Κατερίνα Δασκαλάκη, ο Τάσος Γιαννίτσης, η Ντόρα Μπακογιάννη, ο Παναγιώτης Πικραμμένος, ο Γιάννης Βαληνάκης, η Φρόσω Δημάκου-Κιάου, ο Ulf-Dieter Klemm, ο Θανάσης Βαλτινός, η Αλεξάνδρα Μητσοτάκη, ο Peter Limbourg, ο Άγγελος Συρίγος και πολλοί άλλοι.

Επανεκδώσαμε το καταπληκτικό βιβλίο του Jens Godber Hansen, “Das Dörpfeld-Gymnasium in Athen: Geschichte und Gestalt einer deutschen Auslandsschule”, που κυκλοφόρησε στα χρόνια μας, το 1970 και καλύπτει όλη την ιστορία των Γερμανών από τον Όθωνα έως την μεταπολεμική Γερμανική. Το δίγλωσσο βιβλίο αυτό, με δική μας πρωτοβουλία και δαπάνη δίναμε ως δώρο κάθε χρόνο στους τελειόφοιτους κατά την Τελετή Αποφοίτησης, έτσι ώστε να έχουν όλοι στα χέρια τους την ιστορία της Σχολής από το 1896 έως σήμερα.

Και βεβαίως με δική μας πρωτοβουλία μετονομάσαμε την οδό Ζηρίδη, που περνά ανάμεσα στην Σχολή και τα γήπεδα, σε “οδό Γερμανικής Σχολής Αθηνών“, επανασχεδιάσαμε το Logo του Συλλόγου και τροποποιήσαμε το Καταστατικό του ΣΑΓΣΑ.

Με δική μας πρωτοβουλία προσκαλέσαμε και ήρθε στην Aula η Angela Merkel.

Στις εκδηλώσεις αυτές θα προσθέσουμε τα “Wandertage“, τα “Stammtische“, τις Εκδρομές (Ναύπλιο, Χαλκίδα κλπ.) και την μεγάλες “Βραδιές Αποφοίτων“, που συνδιοργανώνονται με το σχολείο.

Εμπόδιο στις εκδηλώσεις μας, για ένα μεγάλο διάστημα, στάθηκε η Πανδημία, που για μερικά χρόνια είτε ανέστειλε την διοργάνωση εκδηλώσεων, είτε απέτρεψε τους αποφοίτους στο να συγκεντρωθούν σε κλειστούς χώρους.

Εντοπίσαμε όσα Μαθητολόγια της Σχολής διασώθηκαν, που τηρούνταν μέχρι την λήξη του Πολέμου και αντιγράψαμε 1500 ονόματα ταξινομώντας τα αλφαβητικά και ανά χρονιά αποφοίτησης. Μέσα σ’ αυτά “ανακαλύψαμε” τα ονόματα του Γεωργίου Ράλλη, της Νάτας Μελά, του Κώστια Λασκαρίδη, του Απόστολου Πίτσου, της Αλίκης Περρωτή – Κωνσταντοπούλου, του Γεωργίου Αλέξανδρου Μαγκάκη, του Τάκη Ζενέτου, της Ελένης Παπαδάκη, της Αγνής και της Πολυξένης Ρουσοπούλου, του Νίκου Αποστολίδη, του Τζών Αλιβιζάτου, του Ρένου Ρώτα, του Μιχάλη Μολοκότου, της Ηρούς Λάμπρου-Πεζοπούλου, της Λίνας Αιλιανού, της Γιολάντας Τερέντσιο και πολλών άλλων. Ανάμεσα σ’ αυτά διακρίναμε και αυτά πολλών δοσιλόγων, που δεν διστάσαμε να παρουσιάσουμε.

‘Ολα τα βιογραφικά, που καταφέραμε να συντάξουμε, τα εντάξαμε στην ενότητα “Απόφοιτοι” έπειτα από πολλές συνεντεύξεις με τις οικογένειές τους, που μας εμπιστεύτηκαν σπάνιο φωτογραφικό υλικό και πληροφορίες:

Δημιουργήσαμε δύο βάσεις δεδομένων:

– αυτή των μαθητών μέχρι την λήξη του Πολέμου το 1944 με 1700 ονόματα, και

– αυτή των μεταπολεμικών μέχρι σήμερα (με περισσότερα από 8.500 ονόματα)

Οι βάσεις αυτές, που περιέχουν όλα τα ονόματα, ακόμη και εκείνων, που κάθισαν έστω και μία ημέρα στα θρανία της Γερμανικής, αποτελούν σήμερα εργαλείο και του σχολείου, το οποίο δεν είχε την δυνατότητα να πει άμεσα, αν κάποιος φοίτησε και πότε. Να σημειώσουμε ότι αποφασίσαμε να συμπεριλάβουμε στον όρο “Απόφοιτοι”, όλες και όλους, όσοι και όσες κάθισαν έστω και μία ημέρα στα θρανία. Το πρόβλημα ήταν κυρίως με τους Γερμανούς που έρχονταν για ένα-δύο χρόνια στην Ελλάδα και μετά χάνονταν τα ίχνη τους, αλλά και με τους Έλληνες που για διάφορους λόγους εγκατέλειψαν το σχολείο πριν από την αποφοίτησή τους.

Για να διευκρινίσουμε: στην παρουσίαση της ενότητας των Αποφοίτων περιλαμβάνονται συνολικά 1.000 πλήρη βιογραφικά από τα οποία τα 180 ανήκουν σε μαθητές της περιόδου της οδού Αραχώβης, ενώ στην ενότητα με τον Επαγγελματικό Οδηγό προβάλλονται όλοι όσοι επιθυμούν να προβληθούν επαγγελματικά.

Με λίγα λόγια έχουμε 10.000 άρθρα, 10.000 φωτογραφίες, 1.000 βιογραφικά και 120 αναγγελίες θανάτων, που ακούσαμε ότι αποτελούν το κύριο θέμα του site και του montags, ενώ αντί του σχολίου αυτού θα ταίριαζε “ενός λεπτού σιγή”.

Όλα αυτά οδήγησαν σταδιακά στο να εγγραφούν νέα μέλη, που είχαν “γυρίσει την πλάτη τους” στο σχολείο και να αρχίσουν να ενδιαφέρονται για τα νέα δρώμενα. Σήμερα το “montags” αποστέλλεται δωρεάν σε 4000 παραλήπτες, οι οποίοι μπορούν να παρακολουθούν κάθε εβδομάδα όλες τις θεατρικές παραστάσεις, τις εκδηλώσεις, τις παρουσιάσεις βιβλίων

Στις ενότητες “ΑΠΟΨΕΙΣ” και “ΣΤΟΝ ΤΥΠΟ” φιλοξενούνται άρθρα με απόψεις αποφοίτων και όλοι οι σύνδεσμοι, όπου αρθρογραφούν οι απόφοιτοι δημοσιογράφοι και πολιτικοί. Επιμελώς έχουμε αποφύγει να δημοσιεύσουμε άρθρα με “κομματικό” χαρακτήρα, τα οποία όμως μπορεί να διαβάσει κανείς στον αντίστοιχο ιστότοπο των πολιτικών.

Στόχος όλων αυτών ήταν να συγκεντρωθεί όλο το υπάρχον υλικό από τα πρώτα χρόνια του σχολείου, να αποθηκευτεί σε ένα site, που θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για όλη την ελληνο-γερμανική κοινότητα (σχολείο, πρεσβεία, goethe, philadelphia,…). Στηρίξαμε και προβάλαμε την πρωτοβουλία για τον Φιλελληνισμό, με τις εκδηλώσεις για την επέτειο της Επανάστασης του 1821 και τα βιβλία του συμμαθητή μας Κώστα Παπαηλιού , ενώ στηρίζουμε κάθε προσπάθεια, που μετέχουν απόφοιτοί μας, από το να προβάλλουμε όλες τις “Αγγελίες“, που λαμβάνουμε έως την καμπάνια για την “Διατήρηση της Ελληνικής Υπηρεσίας της Deutsche Welle“.

Στόχος, εξ ίσου σοβαρός, ήταν και είναι η ανάδειξη όλων των επωνύμων αποφοίτων με σκοπό την διασύνδεση και την υποστήριξη των νεώτερων. Προβάλαμε τις δουλειές και τα βιογραφικά των νεοεισερχόμενων στην αγορά εργασίας, και όπου μπορούσαμε, τους φέρναμε σε επαφή με τους παλαιότερους.

Τέλος, για πρώτη φορά στα χρονικά του Συλλόγου ενσωματώσαμε στην ενότητα “Σύλλογος” όλα τα ονόματα των μελών όλων των ΔΣ από το 1956 μέχρι σήμερα, ενώ καταγράψαμε στην ενότητα “Συνεδριάσεις ΔΣ” όλα τα θέματα, που συζητήθηκαν της τελευταίας θητείας για λόγους ενημέρωσης και διαφάνειας.

Κώστας Γαλάνης, Πρόεδρος ΣΑΓΣΑ

Από το liberal.gr:

Από την εντεινόμενη αίσθηση της ρωσικής απειλής έως τη διατάραξη των σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το διευρυνόμενο κενό αποτροπής στην Ευρώπη· και από την αχίλλειο πτέρνα της οικονομίας με ανεπαρκή ανάπτυξη και την απόλυτη ανάγκη μεταρρυθμίσεων, έως μια κατάρρευση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς που συνοδεύει τη ραγδαία άνοδο της AfD: ο Δρ Ρόναλντ Μαϊνάρντους σκιαγραφεί, μιλώντας στο Liberal και την Ευαγγελία Μπίφη, τον πρώτο χρόνο του Φρίντριχ Μερτς στην καγκελαρία της Γερμανίας, που χαρακτηρίζεται από διαδοχικές και αλληλοτροφοδοτούμενες πιέσεις σε όλα τα επίπεδα.

Για μία βαριά πρώτη επέτειο για τον Μερτς με πρωτοφανή συσσώρευση τεράστιων προκλήσεων κάνει λόγο ο Ρόναλντ Μαϊνάρντους, κύριος ερευνητής στο Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ), «ξεδιπλώνοντας» το τοξικό μείγμα που καλείται να διαχειριστεί μια κυβέρνηση που πάσχει σε επίπεδο πολιτικής βούλησης και ισχύος.

Σε επίπεδο ασφαλείας, ο Δρ Μαϊνάρντους περιγράφει μία Γερμανία που αισθάνεται ολοένα και περισσότερο απειλούμενη από τη Ρωσία, ανησυχώντας για τον κίνδυνο επέκτασης της σύγκρουσης στην Ουκρανία που θα μπορούσε να την συμπαρασύρει στον πόλεμο. Την ίδια στιγμή, οι αμφιβολίες για τη δέσμευση των ΗΠΑ και η απόφαση Τραμπ για την ακύρωση της ανάπτυξης των Tomahawk ενισχύουν το ευρωπαϊκό κενό αποτροπής. Σε αυτό το περιβάλλον, η χώρα οδηγείται σε ιστορικά πρωτοφανή επανεξοπλισμό, καθώς και σε έναν ισχυρότερο στρατιωτικό ρόλο – είτε το θέλει είτε όχι.

Η διαρθρωτική κρίση της οικονομίας αποτελεί την αχίλλειο πτέρνα του μεγάλου συνασπισμού υπό τον Χριστιανοδημοκράτη Μερτς, με ανεπαρκή ανάπτυξη για την κάλυψη των επενδυτικών αναγκών και έντονες εξωτερικές πιέσεις, ενώ οι αναγκαίες ριζικές μεταρρυθμίσεις προσκρούουν στην απουσία μιας ισχυρής διακυβέρνησης. Και εν μέσω αυτού του κλίματος, η ακροδεξιά AfD καταλήγει πρώτο κόμμα στις δημοσκοπήσεις, τροφοδοτούμενη από μια κατάρρευση, καθώς μόνο έτσι μπορεί να χαρακτηριστεί κατά τον κ. Μαϊνάρντους, της εμπιστοσύνης μεγάλου μέρους των πολιτών προς τους κρατικούς και δημοκρατικούς θεσμούς, που δεν περιορίζεται στην Ανατολική Γερμανία.

Στη Σαξονία-Άνχαλτ, η Άκρα Δεξιά προσεγγίζει την απόλυτη πλειοψηφία στις μετρήσεις, και οι κρατιδιακές εκλογές του Σεπτεμβρίου μπορεί να επιφέρουν σοκ. Το καλύτερο «φάρμακο» απέναντι στην Άκρα Δεξιά είναι η αποτελεσματική διακυβέρνηση, υπογραμμίζει ο Ρόναλντ Μαϊνάρντους, ωστόσο όπως έδειξαν οι πρώτοι 12 μήνες που συμπληρώθηκαν στις 6 Μαΐου, ο Φρίντριχ Μερτς και οι εταίροι του Σοσιαλδημοκράτες είναι μέχρι στιγμής σε θέση να το πετύχουν μόνο σε περιορισμένο βαθμό. Πάραυτα για να κρατηθεί η AfD μακριά από την εξουσία, αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει ρεαλιστική εναλλακτική λύση απέναντι στον σημερινό συνασπισμό CDU/CSU-SPD.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης

Κύριε Μαϊνάρντους, ένας χρόνος διακυβέρνησης Μερτς συμπληρώθηκε και η Γερμανία δοκιμάζεται σε όλα τα επίπεδα: από την οικονομία και την πολιτική σταθερότητα έως τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ. Ποια είναι η αποτίμησή σας; Υπήρξε σαφής στρατηγική ή περισσότερο διαχείριση κρίσεων;

Πρόκειται για μια βαριά πρώτη επέτειο για τον κ. Μερτς και την κυβέρνησή του. Και, ναι, η Γερμανία βρίσκεται αντιμέτωπη με τεράστιες προκλήσεις σε πολλά μέτωπα. Όσο μπορώ να θυμηθώ, δεν έχει υπάρξει ξανά τέτοια συσσώρευση προκλήσεων, ούτε τέτοια ένταση.

Ας τα δούμε ένα προς ένα: στο στρατιωτικό πεδίο -και αυτή η διάσταση αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία μέρα με τη μέρα – η Γερμανία, ως ευρωπαϊκή ηγετική δύναμη, αισθάνεται ολοένα και περισσότερο ότι απειλείται από τη Ρωσία. Οι υπηρεσίες ασφαλείας προειδοποιούν ότι ένας υβριδικός πόλεμος, καθοδηγούμενος από τη Μόσχα, έχει ήδη ξεκινήσει εδώ και καιρό. Επικρατεί ανησυχία ότι ο πόλεμος κατά της Ουκρανίας μπορεί να επεκταθεί και ότι η Γερμανία θα μπορούσε να παρασυρθεί σε αυτόν – ας πούμε, για παράδειγμα, αν η Μόσχα προχωρούσε σε επίθεση στις βαλτικές χώρες. Μόνο έτσι μπορεί να εξηγηθεί και να δικαιολογηθεί πολιτικά η προσπάθεια μαζικού στρατιωτικού επανεξοπλισμού – ιστορικά πρωτοφανής για την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Άμεσα συνδεδεμένη με όλα αυτά είναι και η διατάραξη των σχέσεων με τις ΗΠΑ. Στη Γερμανία εντείνονται οι αμφιβολίες ως προς τη δέσμευση της Ουάσινγκτον να παράσχει στήριξη, η οποία από το 1945 αποτελεί τον κεντρικό πυλώνα της γερμανικής πολιτικής ασφάλειας. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, και η γερμανική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σοβαρή διαρθρωτική κρίση.

Πρόκειται για ένα τοξικό μείγμα που έχει διαμορφωθεί – σε μεγάλο βαθμό υπό την επίδραση εξωτερικών παραγόντων. Υπάρχει στρατηγική απέναντι σε αυτό; Φυσικά, η κυβέρνηση διαθέτει συγκεκριμένα σχέδια για τις αναγκαίες ριζικές μεταρρυθμίσεις. Όμως αυτά δεν μπορούν να υλοποιηθούν από τη μια μέρα στην άλλη. Μια βασική προϋπόθεση είναι η ύπαρξη πολιτικής βούλησης και μιας ισχυρής κυβέρνησης. Αυτή τη στιγμή, στο Βερολίνο δεν διακρίνεται ούτε το ένα ούτε το άλλο.

Σε συνέχεια των όσων αναφέρετε, το ρήγμα με τον Τραμπ φέρνει τη Γερμανία μπροστά σε μια στρατηγική αφύπνιση ή σε ένα επικίνδυνο κενό ασφαλείας; Τι θα σήμαινε στην πράξη η ακύρωση στάθμευσης των Tomahawk και η μείωση των αμερικανικών δυνάμεων;

Ακόμη και οι πιο σταθεροί υπέρμαχοι της στενής διατλαντικής σχέσης ζητούν πλέον, εξαιτίας των συνεχών προκλήσεων του Αμερικανού προέδρου, την ύπαρξη ενός σχεδίου Β’. Ωστόσο, ο αριθμός των αμερικανικών στρατευμάτων στη Γερμανία είναι η μικρότερη ανησυχία. Στο ζήτημα αυτό υπήρχαν πάντοτε μεταβολές. Θυμάμαι καλά ότι, στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, περίπου ένα τέταρτο του εκατομμυρίου Αμερικανοί στρατιώτες ήταν σταθμευμένοι στη δυτική πλευρά της διαιρεμένης Γερμανίας. Η μεγάλη πλειονότητά τους έχει εδώ και καιρό αποχωρήσει. Σήμερα, περίπου 35.000 Αμερικανοί στρατιώτες εξακολουθούν να υπηρετούν σε περίπου 40 τοποθεσίες στη Γερμανία – εν μέρει σε μικρές βάσεις και εν μέρει σε μεγάλα στρατιωτικά συγκροτήματα, όπως στο Ράμσταϊν, τη μεγαλύτερη αμερικανική αεροπορική βάση εκτός ΗΠΑ. Η βάση αυτή διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο σε πολλές αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις – ακόμη και τώρα, στον πόλεμο με το Ιράν.

Από πλευράς πολιτικής ασφάλειας, ακόμη σοβαρότερο είναι το γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ακύρωσε την ανάπτυξη πυραύλων μέσου βεληνεκούς που είχε συμφωνηθεί επί προεδρίας Μπάιντεν. Η απόφαση αυτή διευρύνει το κενό αποτροπής της Ευρώπης απέναντι στη Ρωσία σε έναν κρίσιμο τομέα: στα ακριβή πλήγματα μεγάλου βάθους. Δεν είναι τυχαίο ότι η ανακοίνωση προκάλεσε, ακόμη και στη Γερουσία των ΗΠΑ, εν μέρει έντονες αντιδράσεις.

Οι Ευρωπαίοι διαθέτουν μεν ένα οπλοστάσιο πυραύλων μέσου βεληνεκούς, ωστόσο τους λείπουν όπλα μεγαλύτερης εμβέλειας, τα οποία ο Τραμπ τώρα δεν θέλει να αναπτύξει – κάτι που προκαλεί ιδιαίτερη ικανοποίηση στον Πούτιν. Μεταξύ των Ευρωπαίων υπάρχει συμφωνία ότι πρέπει να ενισχύσουν το ταχύτερο δυνατό τις δυνατότητές τους σε αυτή την κατηγορία οπλικών συστημάτων. Το πόσο γρήγορα μπορεί να συμβεί αυτό αποτελεί αντικείμενο διαφωνίας μεταξύ των ειδικών. Κατά καιρούς γίνεται λόγος για αρκετά χρόνια – και ακριβώς εδώ ανοίγει το κενό ασφαλείας που καθιστά τόσο προβληματική την ανακοίνωση του Τραμπ.

Εισερχόναστε σε μια φάση «μετα-ΝΑΤΟ» για την Ευρώπη; Και ο Μερτς τελικά οικοδομεί μια πιο αυτόνομη Ευρώπη ή απλώς διαχειρίζεται την απομάκρυνση των ΗΠΑ; Σε επίπεδο αμυντικών επενδύσεων πώς κινείται το Βερολίνο;

Βρισκόμαστε εν μέσω μιας φάσης βαθιών ανακατατάξεων. Όλοι γνωρίζουν ότι η παλιά αρχιτεκτονική ασφαλείας -και μαζί της το ΝΑΤΟ όπως το γνωρίσαμε- δεν έχει μέλλον με τη σημερινή του μορφή. Το πώς θα διαμορφωθεί η νέα δομή αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε διαφορετικά επίπεδα. Το ότι η Ευρώπη θα πρέπει στο μέλλον να είναι περισσότερο «αυτόνομη» είναι σαφές για όλους τους εμπλεκόμενους.

Μια δεύτερη βεβαιότητα είναι ότι η Γερμανία θα αναλάβει ισχυρότερο στρατιωτικό ρόλο – είτε το θέλει είτε όχι. Μετά το 1945, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία οικοδομήθηκε πάνω στην υπόσχεση της αυτοσυγκράτησης. Η επιστροφή του πολέμου στην Ευρώπη και η αβεβαιότητα που προέρχεται από τις ΗΠΑ αναγκάζουν πλέον τη χώρα να επαναπροσδιορίσει αυτή την υπόσχεση. Μετά τη ρωσική επίθεση κατά της Ουκρανίας το 2022, η Γερμανία εγκαινίασε, με τη λεγόμενη «Zeitenwende», μια ιστορική στροφή στην πολιτική ασφάλειας και άμυνας. Έκτοτε, οι γερμανικές αμυντικές δαπάνες αυξάνονται αισθητά – και δεν διαφαίνεται ούτε τέλος στους εξοπλισμούς ούτε τέλος στη στρατιωτικοποίηση της πολιτικής, η οποία σε μια κοινωνία με έντονες ειρηνιστικές τάσεις δεν βρίσκει μόνο υποστηρικτές.

Ποιο είναι το κλίμα στην οικονομία; Καθυστερούν στρατηγικές αποφάσεις, και γιατί; Πώς αποτιμάτε επίσης τις κοινωνικές επιπτώσεις της πολιτικής Μερτς;

Η αδυναμία της γερμανικής οικονομίας αποτελεί την αχίλλειο πτέρνα της κυβέρνησης Μερτς. Οι επιπτώσεις του πολέμου με το Ιράν, καθώς και οι νέοι δασμοί που απειλεί να επιβάλει η Αμερική, επιδεινώνουν ακόμη περισσότερο τα προβλήματα. Το κλίμα στην οικονομία είναι κακό – θα μπορούσε κανείς να πει: πολύ κακό. Η ήπια ανάκαμψη που αναμενόταν να προκύψει από τις τεράστιες κρατικές επιδοτήσεις εξανεμίστηκε, κυρίως εξαιτίας των αρνητικών εξωτερικών παραγόντων. Σύμφωνα με τις τρέχουσες εκτιμήσεις, η γερμανική οικονομία θα αναπτυχθεί φέτος κατά 0,5%. Αυτό δεν αρκεί για να χρηματοδοτηθούν οι τεράστιες επενδυτικές ανάγκες.

Την ίδια στιγμή, υπάρχει συμφωνία ότι απαιτούνται ριζικές μεταρρυθμίσεις, προκειμένου να αποκατασταθεί η χαμένη διεθνής ανταγωνιστικότητα. Η κυβέρνηση ανέλαβε πριν από έναν χρόνο με στόχο να μεταρρυθμίσει τα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας, τα οποία εκτοξεύουν το κόστος παραγωγής. Ωστόσο, ο συνασπισμός Συντηρητικών και Σοσιαλδημοκρατών δεν διαθέτει μέχρι στιγμής την πολιτική δύναμη να προωθήσει τις περικοπές στο κοινωνικό κράτος, οι οποίες είναι αντιδημοφιλείς στην κοινωνία. Είναι ακόμη πολύ νωρίς για μια οριστική κρίση. Ωστόσο, ακόμη και ο ίδιος ο Μερτς παραδέχεται ότι έχει μείνει πίσω από τις προσδοκίες.

Η δυναμική της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (ΑfD) όχι μόνο δεν έχει καμφθεί, αλλά η Άκρα Δεξιά εδραιώνεται ως πρώτο κόμμα στις δημοσκοπήσεις. Δώστε μας την εικόνα σας. Μπορεί να επιφέρουν σοκ για την Ευρώπη οι κρατιδιακές εκλογές του Σεπτεμβρίου σε Σαξονία-Άνχαλτ και Μεκλεμβούργο-Πομερανία;

Στη γενικότερη εικόνα της πολιτικής κατάστασης στη Γερμανία εντάσσεται και η σταθερή άνοδος του AfD. Αυτό καταδεικνύουν τα αποτελέσματα των πρόσφατων περιφερειακών εκλογών σε δύο σημαντικά κρατίδια της δυτικής Γερμανίας, όπου το ακροδεξιό κόμμα κατάφερε να διπλασιάσει τα ποσοστά του. Η άνοδος του AfD στην προτίμηση των πολιτών είναι ακόμη πιο έντονη στην ανατολική Γερμανία, όπου στα δύο ομόσπονδα κρατίδια που αναφέρατε θα διεξαχθούν περιφερειακές εκλογές σε τέσσερις μήνες.

Για τα «παραδοσιακά» κόμματα, τα οποία -σε αντιδιαστολή προς τους δεξιούς εξτρεμιστές- αυτοπροσδιορίζονται και ως «δημοκρατικά» κόμματα, οι τελευταίες δημοσκοπήσεις προκαλούν σοκ. Σύμφωνα με αυτές, το AfD φτάνει στη Σαξονία-Άνχαλτ το 41% των ψήφων και πλησιάζει έτσι την απόλυτη πλειοψηφία. Η άνοδος αυτού του κόμματος συνοδεύεται από μια κατάρρευση -μόνο έτσι μπορεί να χαρακτηριστεί- της εμπιστοσύνης μιας μεγάλης πλειονότητας των πολιτών αυτού του τμήματος της Γερμανίας προς τους κρατικούς και δημοκρατικούς θεσμούς.

Περισσότερο από το 80% -δηλαδή τέσσερις στους πέντε ερωτηθέντες- δηλώνουν ότι έχουν μικρή ή και καθόλου εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Σε αυτό προστίθενται τα καταστροφικά στοιχεία για την κατάσταση της οικονομίας, την οποία μόλις ένα μειοψηφικό ποσοστό 14% αξιολογεί ως καλή ή πολύ καλή. Αναφέρω αυτά τα στοιχεία ώστε οι αναγνώστες να κατανοήσουν καλύτερα το φαινόμενο της ανόδου του AfD. Δεν πρόκειται εδώ για μια βραχυπρόθεσμη στάση διαμαρτυρίας, αλλά για μια βαθύτερη απογοήτευση, η οποία – και αυτό είναι σημαντικό- σε καμία περίπτωση δεν περιορίζεται στην Ανατολική Γερμανία.

Μια άλλη δημοσκόπηση έδειξε τώρα ότι το AfD προηγείται σε εθνικό επίπεδο κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες του CDU και έτσι αποτελεί, με αισθητή διαφορά, το «πρώτο κόμμα». Αυτά τα ποσοστά αυξάνουν την πίεση προς την κυβέρνηση. Το καλύτερο φάρμακο απέναντι στην Άκρα Δεξιά είναι η αποτελεσματική διακυβέρνηση. Ωστόσο, όπως έδειξαν οι πρώτοι δώδεκα μήνες, ο Φρίντριχ Μερτς και οι εταίροι του από το SPD είναι μέχρι στιγμής σε θέση να το πετύχουν μόνο σε περιορισμένο βαθμό.

Δεν δείχνει και το πλέον ευοίωνο το κλίμα συνεργασίας στον πρώτο χρόνο της κυβέρνησης συνασπισμού της Χριστιανικής Ένωσης και των Σοσιαλδημοκρατών. Αν έπρεπε να κάνετε μία πρόβλεψη, η κυβέρνηση Μερτς θα αντέξει πολιτικά μέχρι το τέλος της θητείας της;

Αν ο στόχος είναι να κρατηθεί το AfD μακριά από την εξουσία, τότε αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει ρεαλιστική εναλλακτική λύση απέναντι στον σημερινό συνασπισμό μεταξύ CDU/CSU και SPD. Ωστόσο, η κατάσταση είναι εύθραυστη, καθώς ο κυβερνητικός συνασπισμός διαθέτει, για τα γερμανικά δεδομένα, μόλις μια οριακή πλειοψηφία 12 εδρών στη Bundestag των 630 εδρών. Ακόμη και μικρές αποκλίσεις μπορούν να οδηγήσουν σε μεγάλες πολιτικές κρίσεις. Υπενθυμίζω ότι ο Φρίντριχ Μερτς εξελέγη καγκελάριος πριν από έναν χρόνο μόλις στη δεύτερη ψηφοφορία. Κάτι τέτοιο δεν είχε συμβεί ποτέ μέχρι τότε στην ιστορία της Bundestag. Πολλά είναι πλέον νέα, πολλά είναι διαφορετικά – και αυτό ισχύει και για τη γερμανική εσωτερική πολιτική.

Η κοινοβουλευτική περίοδος ολοκληρώνεται κανονικά το 2029, δηλαδή σε σχεδόν τρία χρόνια. Ο καγκελάριος Μερτς έχει καταστήσει σαφές ότι δεν θεωρεί λύση ούτε μια κυβέρνηση μειοψηφίας ούτε τις πρόωρες εκλογές. Και τα δύο αυτά σενάρια συζητούνται στα μέσα ενημέρωσης. Δυσκολεύομαι να κάνω προβλέψεις αυτού του είδους, ωστόσο θεωρώ ότι οι πρόωρες εκλογές δεν μπορούν να επιλύσουν τα προβλήματα, τα οποία έχουν δομικό χαρακτήρα. Στην κοινωνία, πάντως, πολλοί το βλέπουν διαφορετικά. Και εδώ ένα τελευταίο στοιχείο από πρόσφατη δημοσκόπηση: σχεδόν οι μισοί Γερμανοί θεωρούν ότι η σημερινή κυβέρνηση δεν θα πρέπει να παραμείνει στην εξουσία μέχρι το τέλος της θητείας της.

Ο Δρ Ρόναλντ Μαϊνάρντους είναι Κύριος Ερευνητής στο Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ)

https://www.liberal.gr/synenteyxeis/r-mainarntoys-enas-hronos-merts-metaxy-afd-adynamis-oikonomias-rosikis-apeilis-kai

Υποστηρίζουμε την συνέχιση της λειτουργίας της Ελληνικής Υπηρεσίας της Deutsche Welle με επιστολή του Συλλόγου Αποφοίτων προς την DW, με κείμενα αποφοίτων, με άρθρα δημοσιογράφων και πολιτικών, με την ανακοίνωση της ΕΣΗΕΑ.

Aufruf zur Mitzeichnung der Petition: Deutsche Welle auf Griechisch erhalten

(περισσότερα…)

Η Μόνικα Φρανκ έδωσε μια συνέντευξη στην Griechenland Zeitung , η οποία δημοσιεύτηκε στις 1.4.2026 (φύλλο 1015 / σελ. 8)

Monika Frank ist seit Sommer 2024 als Generalkonsulin in Thessaloniki tätig. In Ihrer Kindheit hat sie die Deutsche Schule in Athen besucht, später war sie an der Deutschen Botschaft in Athen als Referentin für Kultur- und Pressearbeit zuständig. Die Griechenland Zeitung erfährt im Gespräch mit ihr, dass ihr Hellas eine Herzensangelegenheit ist.

Geschützt durch eine Sicherheitsschleuse aus Panzerglas, liegt der Bürotrakt des deutschen Generalkonsulats in Thessaloniki in einem Neubau an der Nea Paralia. Hier begrüßt mich die Hausherrin in ihrem Büro im 8. Stock mit Blick auf den Thermaischen Golf.

Nachdem wir Kaffee bekommen haben, spricht Monika Frank über ihre Aufgaben im Generalkonsulat. (περισσότερα…)

Ο Τάσος Γιαννίτσης (’62, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, π. υπουργός) μίλησε στις 20/3σε μια συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης καλεσμένος στο στούντιο του ΕΡΤnews Radio 105,8 και στην εκπομπή «Ναι μεν Αλλά» με την Ευαγγελία Μπαλτατζή και τον Δημήτρη Τάκη. Με φόντο τη γεωπολιτική αστάθεια και τις αβεβαιότητες που έχει ο κόσμος μπροστά του, τόνισε μεταξύ άλλων ότι οι κοινωνικές συνθήκες είναι αυτές που επιβάλλουν την σύμπραξη των κομματικών δυνάμεων.

https://www.ertnews.gr/roi-idiseon/t-giannitsis-sto-ertnews-radio-105-8-oi-koinonikes-synthikes-einai-aytes-pou-epivalloun-tis-symprakseis-ton-kommatikon-dynameon/

Ο Θανάσης Γεράνιος με άρθρο του στην εφημερίδα “Τα Νέα” της 18.03.2026 επισημαίνει:

Για να αναθερμάνει τη βιομηχανία κατασκευής πυρηνικών αντιδραστήρων, η οποία έχει πληγεί σοβαρά τα τελευταία χρόνια, το πυρηνικό λόμπι εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία που δημιούργησε το πρόβλημα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από τους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που εκπέμπουν χημικούς ρύπους.

Ανάγκη παροπλισμού τουλάχιστον 300 πυρηνικών αντιδραστήρων

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στις επιπτώσεις των δύο μεγάλων πυρηνικών ατυχημάτων, του Τσερνόμπιλ και της Φουκουσίμα. Συνδέεται επίσης με την ανάγκη παροπλισμού, λόγω γήρανσης, τουλάχιστον 300 από τους περίπου 430 πυρηνικούς αντιδραστήρες που λειτουργούν σήμερα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι αντιδραστήρες αυτοί θα πρέπει να σταματήσουν τη λειτουργία τους, να αποσυναρμολογηθούν και να οδηγηθούν σε χώρους προσωρινής φύλαξης πυρηνικών αποβλήτων. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα δαπανηρή και χρονοβόρα διαδικασία, η οποία απαιτεί τη χρήση τηλερομποτικής τεχνολογίας, εξαιτίας των υψηλών επιπέδων ακτινοβολίας. (περισσότερα…)

Ο Ρόναλντ Μαϊνάρντους δημοσίευσε την 1.4.2026 ένα άρθρο στην αγγλική έκδοση της εφημερίδας “Καθημερινή” (ekathimerini.com) σχετικά με την μάχη που δίνεται για την σωτηρία της ελληνικής υπηρεσίας της DW. Το άρθρο δημοσιεύτηκε και στα ελληνικά την αμέσως επόμενη ημέρα:

Όταν η διοίκηση της Deutsche Welle (DW) ανακοίνωσε στα τέλη Φεβρουαρίου ότι προτίθεται να διακόψει έως το τέλος του έτους την ελληνόφωνη υπηρεσία του σταθμού, προφανώς δεν είχε προβλέψει τις πολιτικές αντιδράσεις που θα προκαλούσε η απόφαση.

Σε μια αρχικά ασυντόνιστη κινητοποίηση διαμαρτυρίας, πλήθος οργανώσεων και προσώπων τοποθετήθηκαν γρήγορα δημόσια – φορείς που θα μπορούσαν συνολικά να περιγραφούν ως εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών στις ελληνογερμανικές σχέσεις: ενώσεις Γερμανών φιλελλήνων, ελληνικές κοινότητες, που εκπροσωπούν τη σημαντική ελληνική διασπορά, δημοσιογράφοι, ακαδημαϊκοί και πολλοί άλλοι. (περισσότερα…)

Ο Θανάσης Γεράνιος με άρθρο του στην εφημερίδα “Καθημερινή” της 17.03.2026 επισημαίνει:

Για να αναθερμάνει τη βιομηχανία κατασκευής πυρηνικών αντιδραστήρων, η οποία έχει πληγεί σοβαρά τα τελευταία χρόνια, το πυρηνικό λόμπι εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία που δημιούργησε η ρύπανση της ατμόσφαιρας από τη λειτουργία των εργοστασίων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, τα οποία εκπέμπουν χημικούς ρύπους. Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στην αφορμή των δύο μεγάλων ατυχημάτων, του Τσερνόμπιλ και της Φουκουσίμα, αλλά και στην αναγκαιότητα κλεισίματος λόγω γήρανσης τουλάχιστον των 300 από τους 430 πυρηνικούς αντιδραστήρες που παράγουν σήμερα ηλεκτρική ενέργεια. Οι αντιδραστήρες αυτοί πρέπει να κλείσουν, να διαλυθούν και να οδηγηθούν σε χώρους προσωρινής φύλαξης πυρηνικών αποβλήτων, διαδικασία που απαιτεί υψηλό κόστος, χρήση τηλερομποτικής και χρονοβόρες ενέργειες, λόγω της έντονης ακτινοβολίας τους. Η Γαλλία, για παράδειγμα, που χρησιμοποιεί πυρηνικούς αντιδραστήρες για το 80% της απαιτούμενης ενεργειακής της ανάγκης, θα αντιμετωπίσει αυτό το πρόβλημα γιατί θα πρέπει να κλείσει το σύνολο σχεδόν των αντιδραστήρων της, λόγω γήρατος. Ετσι, «εφευρέθηκε» ο μικρός αρθρωτός αντιδραστήρας (SMR) ως λύση στο πρόβλημα. Πρόκειται για αντιδραστήρες χαμηλού κόστους και ισχύος, οι οποίοι είναι αρθρωτοί για εύκολη συναρμολόγηση και μεταφορά στον τόπο λειτουργίας. Η Ευρωπαϊκή Ενωση θεωρεί τους SMR ως ιδανικές πηγές παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και ενδεχομένως ως μέσο για την υποστήριξη των ΑΠΕ. (περισσότερα…)

Χρόνια Πολλά και ειρηνικά, ευλογημένα και παραγωγικά, ένεκα της διπλής εορτής , πρώτον της Θεομητορικής Εορτής του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, και δεύτερον, του Ευαγγελισμού του Έθνους.

Δεν θα αναφερθώ στα κλέη και στα πάθη των Ελλήνων κατά τον άνισο αγώνα από της 23ης Μαρτίου 1821 – κατ΄άλλους από της 17ης Μαρτίου 1821- μέχρι την 12ην Σεπτεμβρίου 1829 – δεδομένου ότι προσφάτως έγινε εκτενής, εκτενεστάτη αναφορά εις την ανακήρυξίν μου ως αντεπιστέλλοντος μέλους [membre correspondant] της γεραράς Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών εις Θεσσαλονίκην στον σχετικόν Πανηγυρικόν μου “Από την Εθνική Παλιγγενεσία στον Ιωάννη Καποδίστρια”.

Δράττομαι της ευκαιρίας εξ αφορμής της σημερινής εγκυκλίου της Ιεράς Συνόδου της Αποστολικής Εκκλησίας της Ελλάδος , η οποία ανεγνώσθη πρό της δοξολογίας εις τους ιερούς ναούς της χώρας, ότι έγινε αναφορά, και μάλιστα εκτενής, στα 200χρονα από της Εξόδου του Μεσολογγίου, Σάββατον του Λαζάρου/Κυριακή των Βαΐων 1826. Ελαβε αναφορά και εις τον αοίδιμον Βρεττάκον εκ Κροκεών.

Ενθυμίζω δύο σημαντικές 200χρονες επετείους, οι οποίες λησμονούνται.

Την 4ην Απριλίου 1826 υπογράφεται εις Πετρούπολιν η φερώνυμος Συνθήκη ανάμεσα στην Ρωσσία του Τσάρου Νικολάου και την Αγγλία του Wellington, σύμφωνα με την οποίαν θα συγκροτηθή κράτος με το όνομα Ελλάς. Άλλωστε, οι ομολογιούχοι του City επίεζαν, έπρεπε να λάβουν πίσω τα δάνεια που είχαν δώσει. Μεταξύ των δανειστών και ο υιός του πολύ David Ricardo. Κατά συνέπειαν, η Εξοδος, η οποία έπεται χρονικώς της του Πρωτοκόλλου, ακολουθεί τετελεσμένα γεγονότα. Ο κύβος είχε ριφθή. (περισσότερα…)

Πρόκειται για ένα μέτρο εις βάρος της ιστορίας της ελληνικής υπηρεσίας της Deutsche Welle. Στην Ελλάδα και στη Γερμανία, η ελληνική υπηρεσία μας έδινε, κατά την επταετή δικτατορία, ανάσα και θάρρος με τις ειδήσεις της για την Αντίσταση, ενώ μας πληροφορούσε εγκύρως για το σκοτεινό πρόσωπο των δικτατόρων. Σήμερα ζουν στη Γερμανία πολλές χιλιάδες Έλληνες εργαζόμενοι και φοιτητές. Η ελληνική υπηρεσία ενισχύει καθημερινά αμεσότερα το δεσμό τους με την πατρίδα, όπως επίσης τους ενημερώνει για θέματα της ζωής τους στη Γερμανία. Στα δημοκρατικά πολυπολιτισμικά κράτη δεν πρέπει να σιγήσει η φωνή του ραδιοφώνου για οιαδήποτε κοινότητα.

O Σπύρος Μοσκόβου εργάστηκε για πολλά χρόνια αλλά και διηύθυνε, μέχρι πρόσφατα, το Ελληνικό Πρόγραμμα της Deutsche Welle. Δημοσίευσε στο protagon.gr στις 2 Μαρτίου 2026 ένα άρθρο με τίτλο “Deutsche Welle: Η ανατομία μιας απόφασης”:

Η Ελληνική Eκπομπή της Deutsche Welle ενηλικιώθηκε πολιτικά ένα βράδυ του 1969, όταν ο τότε διευθυντής Κώστας Νικολάου έπεισε τον σοσιαλδημοκράτη γενικό διευθυντή του σταθμού Βάλτερ Στάιγκνερ ότι το πρόγραμμα έπρεπε να πάρει απροκάλυπτα αντιδικτατορικό χαρακτήρα και να υπονομεύει συστηματικά τη χούντα των Αθηνών, και ας ήταν επισήμως η «κυβέρνηση» συμμάχου χώρας (περισσότερα…)

Είναι πάντα πολύ δυσάρεστο όταν μια φωνή ελεύθερης γνώμης, ενημέρωσης και πλουραλισμού σιωπά!

Και μάλιστα χωρίς προφανή αιτία. Και όταν την ίδια στιγμή γίνονται πολλές και επιτυχείς προσπάθειες για την ακόμα μεγαλύτερη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ Ελλάδος και Γερμανίας.

Για εμάς τους Έλληνες, η ελεύθερη φωνή της Deutsche Welle, υπήρξε κατά την διάρκεια της χούντας, το αντίστοιχο του BBC κατά την διάρκεια της κατοχής. Υπήρξε η αδέσμευτη φωνή που μετέφερε το τι συνέβαινε στον ελεύθερο κόσμο.

Ακόμα ηχεί στα αυτιά μου η βροντώδης φωνή του μακρινού εξαδέλφου μου Αλέξανδρου Σχινά να εμψυχώνει τους Έλληνες και να τους παροτρύνει για αντίσταση.

Η Ντόρα Μπακογιάννη σχολίασε: “από τα μαθητικά μου χρόνια στην Γερμανική Σχολή στην Αθήνα και στο Παρίσι η Deutsche Welle φάνταζε σαν φάρος, σαν προστάτης άγγελος της Ελλάδας, που υπέφερε στα χρόνια της Δικτατορίας, τότε που ο Παύλος Μπακογιάννης, μέσω των εκπομπών του, διαμαρτυρόταν  εξ ονόματος  όλων των Ελλήνων.

Μου φαίνεται αδιανόητο ότι αυτός ο πολύγλωσσος γίγαντας της Ευρώπης θα πάψει να μιλάει ελληνικά. Μου φαίνεται αδιανόητο, πως αυτή η φωνή ανεξαρτησίας θα χάσει τις ελληνικές της χορδές“.

Η Βίκυ Πράις (Βασιλική Κουρμούζη), είναι απόφοιτος του 1969, και ζει στο Λονδίνο έχοντας διαγράψει μία σπουδαία καριέρα ως οικονομολόγος και συγγραφέας. Το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026 έδωσε μία συνέντευξη στον Γιάννη Ανδριτσόπουλο και στην εφημερίδα “ΤΑ ΝΕΑ”:

Ο μέσος όρος της ΕΕ είναι 17% και στην Ελλάδα 66,8%. Αυτό υποδηλώνει ότι υπάρχει πρόβλημα» λέει η επικεφαλής οικονομική σύμβουλος στο βρετανικό Κέντρο Οικονομικών και Επιχειρηματικών Ερευνών

Είναι από τους πιο επιφανείς οικονομολόγους της Βρετανίας. Διετέλεσε διευθύντρια της Οικονομικής Υπηρεσίας της βρετανικής κυβέρνησης από το 2007 έως το 2010. Και τυγχάνει να είναι Ελληνίδα: η Βίκυ Πράις, γεννήθηκε – με το όνομα Βασιλική Κουρμούζη – το 1952 στην Αθήνα. Σε ηλικία 17 ετών, μετανάστευσε στο Λονδίνο για να σπουδάσει στην LSE.

Σήμερα είναι επικεφαλής οικονομική σύμβουλος στο βρετανικό Κέντρο Οικονομικών και Επιχειρηματικών Ερευνών (CEBR), επισκέπτρια καθηγήτρια στο King’s College και εταίρος της βρετανικής Ακαδημίας Κοινωνικών Επιστημών. (περισσότερα…)

Η κατάργηση του ελληνόφωνου προγράμματος της Deutsche Welle δεν έχει πειστική δικαιολογία. Κατά πληροφορίες οφείλεται στην απουσία πολιτικού κριτηρίου της νέας διοίκησης και, πάντως, δείχνει να υποτιμά την Ιστορία, αλλά και την κρισιμότητα της σημερινής συγκυρίας για την Ελλάδα, τη Γερμανία και την Ευρώπη.

Ο Άγγελος Κωβαίος με άρθρο του στο protagon.gr παίρνει θέση κατά της κατάργησης και κάνει μία αναδρομή με αναφορές στον Πάυλο Μπακογιάννη, τον μαθητή της Γερμανικής Σχολής Αθηνών, Peter Limbourg και τον πατέρα του, πρεσβευτή επί δικτατορίας, τον Γεώργιο Αλέξανδρο Μαγκάκη, επίσης μαθητή στα χρόνια της Αραχώβης. (περισσότερα…)

Οι συζητήσεις γύρω από το κλείσιμο του ελληνικού προγράμματος της Deutsche Welle έχουν για μένα και μια έντονα προσωπική διάσταση. Κι αυτό γιατί – πάνε πολλά χρόνια πια – τη δεκαετία του ’90 είχα την ευθύνη του ιστορικού αυτού προγράμματος.

Οι παλαιότεροι ίσως θυμούνται: ήταν μια εποχή καταιγιστικών αλλαγών στο ελληνικό ραδιοφωνικό τοπίο. Η ιδιωτικοποίηση της ραδιοφωνίας προκάλεσε πραγματική έκρηξη στα ερτζιανά. Σε ολόκληρη τη χώρα ξεφύτρωναν νέοι σταθμοί σαν τα μανιτάρια, μεταμορφώνοντας τον χάρτη της ενημέρωσης.

Στη Deutsche Welle τότε πήραμε μια στρατηγική απόφαση: να απευθυνθούμε στους νέους αυτούς σταθμούς – οι περισσότεροι βρίσκονταν στην περιφέρεια – και να επιδιώξουμε συνεργασίες για την αναμετάδοση των προγραμμάτων μας. Θυμάμαι ακόμη το προνόμιο που είχα να διασχίζω την Ελλάδα, συναντώντας σε διάφορες πόλεις τους πρωτοπόρους του νέου, ελεύθερου ραδιοφώνου. Ήταν άνθρωποι με όραμα, ενθουσιασμό και διάθεση να πειραματιστούν. (περισσότερα…)

Ο Ronald Meinardus εκφράζει την ανησυχία του για την απόφαση της Deutsche Welle, βάσει της οποίας στο τέλος του έτους πρόκειται να καταργηθεί το ελληνικό πρόγραμμα.

Η απόφαση έπληξε τους ενδιαφερόμενους και τους πολλούς φίλους του προγράμματος σαν κεραυνός εν αιθρία. Το ελληνικό συντακτικό προσωπικό της Deutsche Welle είχε συνηθίσει εδώ και καιρό τις ατέρμονες συζητήσεις για πιθανές περικοπές στον προϋπολογισμό· αυτή είναι η πραγματικότητα όταν μια επιχείρηση εξαρτάται εξ ολοκλήρου από κρατική χρηματοδότηση. Ωστόσο, η ανακοίνωση του κλεισίματος, μετά από περισσότερα από 60 χρόνια επιτυχημένης λειτουργίας, έχει εντελώς διαφορετικό, καταστροφικό αντίκτυπο. Η ίδια η διαδικασία λήψης της απόφασης προκαλεί κριτική: τελικά, η συντακτική ομάδα βρέθηκε μπροστά σε τετελεσμένο γεγονός, χωρίς προηγούμενη διαβούλευση.

Η υποκείμενη πραγματικότητα είναι η εξής: η Deutsche Welle, ο διεθνής ραδιοτηλεοπτικός φορέας της Γερμανίας, λαμβάνει λιγότερα χρήματα από τη γερμανική κυβέρνηση. Ο τρέχων προϋπολογισμός της έχει έλλειμμα 21 εκατομμυρίων ευρώ. Ως αποτέλεσμα, πολλά προγράμματα πρέπει να σφίξουν τον ζωνάρι – αυτό είναι φυσιολογικό. Αυτό που είναι όμως εξαιρετικό είναι η θανατική ποινή που επιβλήθηκε στην ιστορική ελληνική υπηρεσία, η οποία πρόκειται να καταργηθεί στο τέλος του έτους. Θα είναι η μόνη από τις περισσότερες από 30 γλωσσικές υπηρεσίες που θα κλείσει. (περισσότερα…)